Huyết áp trong hệ mạch thay đổi như thế nào tại sao huyết áp lại giảm dần trong hệ mạch

Tại sao huyết áp lại giảm dần trong hệ mạch là một câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Bởi đây có thể là một dấu hiệu của của bệnh cao huyết áp với nhiều nguy hiểm về sức khỏe. Cùng GiaiNgo tham khảo chi tiết bài sau nhé!

Để biết tình trạng huyết áp của bạn có thực sự tốt không và tại sao huyết áp lại giảm dần trong hệ mạch? Mời bạn đọc cùng GiaiNgo tham khảo một số thông tin bổ ích về huyết áp qua bài viết dưới đây.

Định nghĩa huyết áp?

Huyết áp là áp lực máu cần thiết tác động lên thành động mạch nhằm đưa máu đến nuôi dưỡng các mô trong cơ thể. Huyết áp được tạo ra do lực co bóp của tim và sức cản của động mạch.


Được tài trợ

Đối với người bình thường, huyết áp vào ban ngày thường cao hơn ban đêm. Huyết áp có xu hướng hạ xuống thấp nhất vào khoảng từ 1 – 3 giờ sáng. Thời gian con người ngủ say nhất và huyết áp sẽ tăng cao nhất vào khoảng 8 – 10 giờ sáng.


Được tài trợ

Đặc biệt, khi vận động thể lực gắng sức, căng thẳng thần kinh hoặc khi trải qua các xúc động mạnh đều có thể làm cho huyết áp tăng lên. Ngược lại, khi cơ thể nghỉ ngơi, thư giãn, huyết áp có thể sẽ hạ xuống.

Nhiệt độ lạnh gây co mạch hoặc một số thuốc co mạch, thuốc tác động lên lực co bóp cơ tim, ăn mặn,… có thể làm huyết áp tăng lên. Ở môi trường nhiệt độ nóng, cơ thể ra nhiều mồ hôi, tiêu chảy mất nước hoặc dùng thuốc giãn mạch có thể gây hạ huyết áp.

Hiện nay độ tuổi mắc cao huyết áp ngày càng trẻ hóa và nguyên nhân chính là do chế độ sinh hoạt và chế độ ăn uống không hợp lý. Để có thể cải thiện huyết áp cao, việc bạn nên làm là:

  • Áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh: tránh ăn các loại có nhiều muối và chất béo no như đồ ăn nhanh, thực phẩm đóng hộp; tránh xa các chất kích thích như rượu, bia, cà phê,… Các loại thức ăn có chứa nhiều chất béo bão hòa và hàm lượng cholesterol cao cũng nên được hạn chế ở mức tối đa.
  • Bạn nên ăn nhiều rau xanh, các loại hoa quả giàu vitamin, khoáng chất có lợi cho sức khỏe, các loại hạt ngũ cốc. Thường xuyên bổ sung thực phẩm giàu dưỡng chất như canxi, kali, magie,…
  • Chú ý theo dõi cân nặng, giảm cân an toàn và khám sức khỏe định kỳ. Trong một số trường hợp dù người bệnh bị huyết áp cao nhưng lại không có biểu hiện rõ ràng nên rất khó để nhận biết.
  • Việc khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp bạn kịp thời phát hiện bệnh và có phương pháp điều trị phù hợp.
  • Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao để cơ thể khỏe mạnh và tinh thần thoải mái. Bạn có thể lựa chọn các bài tập thể dục buổi sáng, chạy bộ, đạp xe,…
  • Ngủ đủ giấc và làm việc điều độ: căng thẳng trong một thời gian dài cũng là một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến huyết áp cao. Vì vậy,  hãy cố gắng sắp xếp lượng công việc sao cho hợp lý để đảm bảo bạn có thể ngủ đủ giấc và tránh căng thẳng kéo dài.

Tại sao huyết áp lại giảm dần trong hệ mạch?

Huyết áp giảm dần trong hệ mạch do:

  • Máu từ tim vào động mạch với một áp lực lớn nhờ sự co bóp đẩy máu của tim. Áp suất của máu lên động mạch chủ là lớn nhất do toàn bộ lượng máu từ tim chỉ được dồn vào một động mạch chủ.
  • Từ động mạch chủ sẽ phân ra các động mạch lớn rồi phân ra các tiểu động mạch và tới các mao mạch sau đó tới tiểu tĩnh mạch và tĩnh mạch chủ.
  • Khi máu từ một mạch lớn được phân vào các mạch nhỏ hơn thì áp lực của máu lên thành mạch sẽ giảm dần [huyết áp giảm dần].

Huyết áp thay đổi như thế nào trong hệ mạch? Giải thích sự biến đổi của huyết áp trong hệ mạch

Các yếu tố điều hòa chỉ số huyết áp:

  • Lực co bóp của tim: lực co bóp của tim càng mạnh, thể tích nhát bóp càng tăng, lượng máu tăng làm tăng áp lực lên thành mạch và huyết áp tăng.
  • Thể tích máu trong lòng mạch càng lớn thì huyết áp càng cao. Do vậy ở những vị trí càng xa động mạch chủ, lượng máu được bơm đến càng ít nên huyết áp cũng theo đó mà giảm dần.
  • Diện tích tiết diện của mạch máu càng lớn thì huyết áp càng thấp. Bởi vậy nên khi co mạch, tiết diện lòng mạch giảm, áp lực lên thành mạch lại càng tăng dẫn đến huyết áp tăng lên.
  • Ngược lại, khi giãn mạch, tiết diện mạch tăng thì áp lực lên thành mạch lại giảm khiến huyết áp hạ. Điều này được ứng dụng trong việc bào chế thuốc để điều trị và kiểm soát huyết áp.

Tại sao tim đập nhanh và mạnh làm huyết áp tăng tim đập chậm và yếu làm huyết áp giảm?

Tim đập nhanh và mạnh sẽ bơm một lượng máu lớn lên động mạch, gây ra áp lực lớn lên thành mạch → huyết áp tăng.

Tim đập chậm, yếu thì lượng máu bơm ít, áp lực thấp → huyết áp giảm. Khi bị mất máu, lượng máu trong mạch giảm nên áp lực tác dụng lên thành mạch giảm, kết quả là huyết áp giảm.

Vận tốc máu là gì?

Vận tốc máu là tốc độ máu chảy trong một giây. Vận tốc máu trong hệ mạch phụ thuộc vào tổng tiết diện của mạch và chênh lệch huyết áp giữa hai đầu đoạn mạch.

Giải thích sự biến đổi vận tốc máu trong hệ mạch

Sự biến đổi tốc độ máu trong hệ mạch liên quan chủ yếu đến tổng tiết diện của mạch và sự chênh lệch huyết áp giữa hai đầu đoạn mạch. Tốc độ máu tỉ lệ nghịch với tổng tiết diện của mạch. Tổng tiết diện của mạch càng lớn thì tốc độ chảy của máu càng nhỏ.

Trong hệ thống động mạch, tổng tiết diện tăng dần nên tốc độ máu giảm dần. Mao mạch có tổng tiết diện lớn nhất nên máu chảy với tốc độ chậm nhất. Trong hệ thống tĩnh mạch, tổng tiết diện giảm dần nên tốc độ máu tăng dần.

Hai đầu mạch có áp suất chênh lệch. Khu vực tiếp giáp của một mạch với mạch có tiết diện lớn hơn hoặc nhỏ hơn gọi là hai đầu mạch. Ở đây, do sự tập trung hoặc sự phân tách của dòng máu sẽ tạo nên sự chênh lệch áp suất so với dòng máu trong mạch. Do vậy nên có tác động lên tốc độ máu.

Hy vọng với những thông tin chi tiết trên đây đã giúp bạn giải đáp thắc mắc tại sao huyết áp lại giảm dần trong hệ mạch và giải thích sự biến đổi vận tốc máu trong hệ mạch. Đừng quên theo dõi GiaiNgo để cập nhật những thông tin mới nhất nhé!

Câu 3: Trang 85 - sgk Sinh học 11

Tại sao huyết áp lại giảm dần trong hệ mạch.


Câu 3: Huyết áp giảm dần trong hệ mạch [từ động mạch chủ —> động mạch lớn ->tiểu động mạch —> tĩnh mạch chủ] là do càng ra xa tim áp lực máu [do tim co bóp đẩy máu] tác dụng lên thành mạch càng giảm.


Trắc nghiệm sinh học 11 bài 19: Tuần hoàn máu [tiếp]

Từ khóa tìm kiếm Google: huyết áp, huyết áp giảm dần trong hệ mạch, giải câu 3 bài 19 sinh học 11, gợi ý câu 3 bài 19 sinh học 11

Câu trả lời đúng nhất: Huyết áp giảm dần trong hệ mạch do: máu từ tim vào động mạch với một áp lực lớn nhờ sự co bóp đẩy máu của tim. Áp suất của máu lên động mạch chủ là lớn nhất do toàn bộ lượng máu từ tim chỉ được dồn vào một động mạch chủ. Từ động mạch chủ sẽ phân ra các động mạch lớn rồi phân ra các tiểu động mạch và tới các mao mạch sau đó tới tiểu tĩnh mạch và tĩnh mạch chủ. Khi máu từ một mạch lớn được phân vào các mạch nhỏ hơn thì áp lực của máu lên thành mạch sẽ giảm dần [huyết áp giảm dần].

Kiến thức tham khảo về huyết áp

1. Huyết áp là gì?

Huyết áplàáp lựcđẩy do sự tuần hoàn củamáutrong cácmạch máu, và là một trong nhữngdấu hiệuchính cho biết cơ thể còn sống hay đã chết. Khitimđập, huyết áp thay đổi từ cực đại [áp lựctâm thu] đến cực tiểu [áp lựctâm trương]. Huyết áp trung bình, gây ra do sức bơm của tim và sức cản trong mạch máu, sẽ giảm dần khi máu theođộng mạchđi xa khỏi tim. Huyết áp giảm nhanh nhất khi máu chạy trong các động mạch nhỏ và các tiểu động mạch và tiếp tục giảm khi máu đi qua các mao mạch và huyết áp đạt mức nhỏ nhất trong tĩnh mạch quay trở lại tim. Các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp bao gồm: trọng lực, các van trong tĩnh mạch, nhịp thở, co cơ...

Thuật ngữ "huyết áp" thường được dùng để chỉ áp lực đo ở cánh tay, mặt trong của tay ở vị trí cùi chỏ [động mạch tay]. Huyết áp được biểu thị bằng một phân số mà tử số là áp lực tâm thu, mẫu số là áp lực tâm trương, đơn vị áp lực là milimet thủy ngân [mmHg], ví dụ: 140/90.

Ngày nay với công nghệ dự báochuỗi thời gianbằngmạng nơ-ron nhân tạo, người ta còn có thểdự báo huyết ápcủa bệnh nhân trong một số ngày tới dựa vào các số liệu huyết áp của bệnh nhân trong quá khứ.

>>> Xem thêm: Huyết áp là lực co bóp của?

2. Các hiện tượng huyết áp

- Có 4 hiện tượng huyết áp bao gồm:Huyết áp bình thường, huyết áp cao, tiềncao huyết ápvàhuyết áp thấp.

+ Huyết áp bình thường: Đối với người lớn, hiện tượng huyết áp được coi là bình thường khi huyết áp tâm thu dưới 120mmHg và huyết áp tâm trương dưới 80mmHg.

+ Huyết áp cao:Huyết áp tâm thu từ mức 140 mmHg trở lên hay huyết áp tâm trương từ mức 90 mmHg trở lên thì được chẩn đoán là cao huyết áp.

+ Tiền cao huyết áp:Khi huyết áp tâm thu từ 120-139 mmHg hay huyết áp tâm trương từ 80-89 mmHg [có nghĩa là giá trị nằm giữa huyết áp bình thường và cao huyết áp] thì được chuân đoán là tiền cao huyết áp.

+ Huyết áp thấp:[Hay còn được gọi làhạ huyết áp] hiện tượng huyết áp thấp được chẩn đoán khi huyết áp tâm thu ở dưới 100 mmHg.

Để xác định tình trạng huyết áp của mỗi người thì ta cần căn cứ vào trị số huyết áp của họ nhiều ngày. Do đó cần phải đo huyết áp thường xuyên, tích cực theo dõi trong thời gian dàivà mỗi ngày nhiều lần để có chuẩn đoán chính xác. Ở một số người huyết áp có thể thay đổi nhất thời nhất thời khi quá xúc cảm, stress, hoặc sau khi uống rượu, bia, sau tập luyện, lao động nặng…

Chỉ số huyết áp của người trưởng thành là dưới 120/80 mmHg

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp

- Yếu tố bên trong cơ thể

Sức bóp của tim:Là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến huyết áp. Tim đập nhanh hay chậm đều tác động trực tiếp đến huyết áp. Nếu tim đập càng nhanh thì tạo nên áp lực máu đến thành động mạnh càng lớn từ đó huyết áp sẽ tăng cao và ngược lại.

Sức cản của động mạch:động mạch co giãn tốt, máu sẽ lưu thông dễ dàng hơn từ đó giúp huyết áp ổn định. Nếu thành mạch đàn hồi kém hoặc bị xơ vữa động mạch thì lượng máu sẽ lưu thông khó khăn hơn. Như vậy sức cản của động mạch càng lớn thì rất dễ dẫn đến nguy cơ cao huyết áp.

Lượng máu:lượng máu trong cơ thể thấp, không đủ nhiều để tạo áp lực lên thành mạch thì rất dễ có nguy cơ huyết áp thấp. Trong những trường hợp cơ thể bị mất nhiều máu dẫn đến thiếu máu đi khắp cơ thể sẽ làm giảm huyết áp.

- Yếu tố bên ngoài cơ thể

Tư thế ngồi:Khoa học đã chứng minh tư thế ngồi hoặc đứng sẽ làm ảnh hưởng đến chỉ sốhuyết áp trung bìnhcủa mỗi người. Đây là một yếu tố ít ai ngờ tới và thường xuyên mắc phải. Ngồi sai tư thế sẽ làm lượng máu lưu thông khó khăn và dẫn đến huyết áp luôn ở mức không ổn định.

Thói quen ăn uống, sinh hoạt:chế độ ăn uống hằng ngày không chỉ ảnh hưởng đến huyết áp mà còn ảnh hưởng đến nhiều bệnh lý khác. Ăn mặn, ăn nhiều dầu mỡ, uống nhiều rượu bia, cà phê, thuốc lá… sẽ ảnh làm xơ cứng thành mạch, huyết áp.

Sinh hoạt không điều độ, làm việc căng thẳng, thường xuyên thức khuya, ít tập thể dục…cũng là những nguyên nhân làmhuyết ápkhông ổn định. Trong thời đại ngày nay, con người luôn phải bận rộn và đối mặt với tình trạng stress nặng nề làm huyết áp bất ổn.

4. Phương pháp giữ huyết áp luôn bình thường, ổn định

- Thực hiện chế ăn ăn uống khoa học

Thực đơn ăn uống có một tác động không nhỏ tới sự ổn định của huyết áp. Một chế độ ăn uống khoa học, hợp lý sẽ giúp cơ thể bạn duy trì được mức cân nặng phù hợp, tránh xa các căn bệnh như béo phì. Bạn không nên ăn các thức ăn có độ mặn cao. Thay thế các đồ ăn nhiều dầu mỡ bằng các thực phẩm nhiều chất xơ như rau xanh, trái cây. Hạn chế tối đa các đồ uống có ga và cồn như rượu bia, nước ngọt.

Ăn nhiều hoa quả và bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng giúp duy trì huyết áp ổn định bình thường

- Luyện tập thể dục thường xuyên

Bên cạnh chế độ ăn uống khoa học thì việc tạo lập một thói quen sinh hoạt lành mạnh cũng là điều vô cùng cần thiết để giữ cho huyết áp bình thường. Bạn nên thường xuyên luyện tập thể dục, hạn chế việc thức khuya, hút thuốc. Áp dụng những điều này không chỉ giúp cho bạn có được một cơ thể khỏe mạnh mà còn giữ được tinh thần luôn thoải mái, tươi vui và yêu đời. Đây chính là những yếu tố cần thiết để giữ được huyết áp ở mức tốt nhất.

- Thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ

Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng một lần là điều bạn nên thực hiện. Thăm khám định kỳ không chỉ giúp bạn có thể sớm phát hiện các căn bệnh cơ thể có khả năng gặp phải mà còn giúp bạn phòng chống được chúng. Việc đo huyết áp định kỳ giúp bạn sớm phát hiện được những sự thay đổi bất thường như huyết áp thấp hay cao. Từ đó có được cho mình phương pháp điều trị kịp thời và hiệu quả.

Video liên quan

Chủ Đề